فقه و اقتصاد

تازه‌های نشر پژوهشگاه حوزه و دانشگاه در رشته اقتصاد

پژوهشگاه حوزه و دانشگاه در بهار امسال سه کتاب در زمینه اقتصاد با هدف تأمین منبع کمک درسی برای دانشجویان مقاطع کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری در حوزه‌های علوم اجتماعی و اقتصاد منتشر کرده است.

به گزارش شبکه اجتهاد، اولین کتاب «مبانی عدالت اجتماعی در اسلام» تألیف دکتر علیرضا لشکری استادیار گروه اقتصاد پژوهشگاه حوزه و دانشگاه است.

در چیکده این کتاب آمده است: عدالت اجتماعی در اندیشه‌اسلامی، اگرچه از مهم‌ترین ارکان نظام اسلامی، به خصوص در حوزه اقتصاد است؛ اما به‌موازات اهمیت یافتن مفاهیمی مانند: کارآیی، رشد و آزادی اقتصاد ممکن است مورد عنایت کمتری قرار گیرد. تردیدی نیست که برخی تفاوت‌ها در نظریه‌های عدالت ریشه در تمایز مبانی دارد. بررسی تفاوت این مبانی به مثابه مرحله‌ای سرنوشت‌ساز در پردازش نظام اقتصادی اسلامی مورد توجه این کتاب است.

این تحقیق آیات، روایات و عقل را به‌عنوان منابع معرفت عدالت معرفی می‌کند و با پذیرش این مبنا که عدالت مبنای تکوین و تشریع است، آن را امری واقعی، غیرقراردادی ـ توافقی ـ و قابل درک توسط عقل می‌داند و معتقد است به‌جای خلق و تولید اعتباری عدالت باید در جستجوی کشف و فهم آن از آیات و روایات و درک عقلی بود.

همچنین با اعتقاد به‌هویت جمعی برای جامعه به‌موازات اصالت افراد، اصالت قائل شده و افزون بر لحاظ حقوق افراد، برای جامعه نیز حقی قائل بود. در این صورت در تنظیم عادلانه مناسبات اجتماعی علاوه بر اصول ناظر بر حقوق افراد، قواعدی نظیر توازن که ضامن حق جمعی است را محترم می‌شمرد.

دومین کتاب «الگوهای تأمین اجتماعی از دیدگاه اسلام و غرب» تألیف دکتر سیدرضا حسینی استادیار گروه اقتصاد پژوهشگاه حوزه و دانشگاه است در چکیده این کتاب می‌خوانیم: تأمین اجتماعی یکی از مقاصد والای شرعی و اساسی‌ترین پایه‌های عدالت اجتماعی در اسلام است.

این کتاب با مطالعه تجربه صدر اسلام و نقد و بررسی تجارب جوامع سرمایه‌داری و ایران و شناخت واقعیت‌های عینی موضوع، مسئله تأمین اجتماعی را بر منابع معرفت دینی عرضه و به روش تحلیلی ــ توصیفی خطوط کلی چگونگی سامان‌دهی مشکلات تأمین اجتماعی معاصر را در چارچوب

اقتصاد اسلامی تبیین می‌کند. یافته‌های تحقـیق نشان می‌دهد نظام‌های تأمین اجتماعی متعارف بـه‌رغم اینکه ــ نسبت به‌وضعیت عدم وجود آن‌ها ــ موجب بهبود سطح معیشت مردم شده‌اند، به لحاظ سازگاری درونی عناصر (مبانی، اهداف و راهبردها)، نتایج عملکردی و سازگاری با مبانی اسلامی با اشکالات نظری و چالش‌های عملی زیادی مواجه‌اند؛ بررسی این مسئله در چارچوب منابع معرفتی اقتصاد اسلامی به کشف الگوی متمایزی از تأمین اجتماعی مبتنی بر راهکارهای سه‌گانة تدارک خصوصی، تکافل عمومی و تضامن دولتی منجر شده که از ویژگی‌های ممتازی نسبت به الگوهای متداول برخوردار است.

و آخرین کتاب «علم اقتصاد و مسئله شناخت» به قلم دکتر عبدالحمید معرفی محمدی استادیار دانشگاه اصفهان نگاشته شده است. در چکیده این کتاب آمده است: یکی از مباحث مهم در فلسفه هر علمی از جمله علم اقتصاد معرفت شناسی یا نظریه ای در باب شناخت در آن‌علم است. نظریه‌شناخت به‌ویژه در دوران جدید با انقلاب کوپرنیکی کانت ابعاد جدیدی به‌خود گرفت و فلسفه علوم‌طبیعی و اجتماعی را از خود متأثر کرد.

با وجود اینکه فلسفه علم، معرفت‌شناسی و روش‌شناسی در قرن بیستم توسعه و پیشرفت زیادی داشته، علم اقتصاد در عمل توجه چندانی به این‌گونه مباحث نشان نداده است؛ اگر چه از دهه هشتاد میلادی به بعد مجلات معدودی در این زمینه شروع به‌فعالیت کرده‌اند. یکی از دلایل این بی‌توجهی غلبه پارادایم نئوکلاسیکی به‌عنوان جریان اصلی در حوزه علم اقتصاد بوده است. پارادایم نئوکلاسیکی مبتنی بر مفهوم تقلیل گرایانه‌ای از واقعیت اقتصادی است که روش اثباتی را برای کسب شناخت کافی می‌داند.

با انقلاب اقتصادسنجی و غلبه نگاه کمّی در علم اقتصاد عملاً مباحث فلسفه اقتصاد ازجمله معرفت‌شناسی‌ زائد به‌نظر می‌رسید. در این کتاب نشان داده شده است که غلبه نگاه کمّی و روش اثباتی در پارادایم نئوکلاسیکی اقتصاد، باعث می‌شود شناخت ناقصی از واقعیت اقتصادی به دست آوریم.

کتاب‌های فوق به ترتیب با بهای ۷۲۰۰۰ ریال، ۱۵۷۰۰۰ ریال و ۱۰۷۰۰۰ ریال از طریق مراجعه به پایگاه اطلاع رسانی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه به نشانی rihu.ac.ir و یا به صورت تلفنی با شماره تماس ۰۲۵۳۲۱۱۱۳۰۰ قابل خریداری است.

نظر شما