فقه و اقتصاد

عضو هیئت‌علمی دانشگاه مفید تشریح کرد:

موارد دخالت دولت در بازار اسلامی/ فلسفه حدیث «لاضرر»

اگر در بازار اسلامی به خاطر تولید یا عرضه کالایی، ضرری متوجه کسی می‌شود بر طبق حدیثی همانند «لاضرر» دولت می‌تواند محدودیت‌هایی برای این بازار ایجاد کند.

به گزارش شبکه اجتهاد، مجتبی باقری تودشکی، عضو هیئت‌علمی گروه اقتصاد دانشگاه مفید، در گفت‌وگو با ایکنا، به بحث درباره حدود دخالت دولت در بازار اسلامی پرداخت و اظهار کرد: در مورد ویژگی بازار اسلامی و تفاوت آن با بازارهای متعارف از دو ناحیه شامل میزان دخالت دولت در بازار و دیگری از ناحیه خود مردمی که درآن بازار هستند می‌توان به بحث و بررسی پرداخت.
 
موارد دخالت دولت در بازار سرمایه‌داری و اسلامی
وی ادامه داد: از نظر دخالت دولت باید گفت که در اقتصاد سرمایه‌داری و بازارهای دیگر، دولت در مواردی از جمله در هنگام شکست بازار، هنگامی‌که رقابت ناقص است، دخالت کرده و با مواردی همانند انحصار و وجود آثار خارجی در بازار دخالت می‌کند.
 
باقری اظهار کرد: در بازارهای اسلامی هم وقتی دخالت دولت را بررسی کنیم، مشابه همین دخالت‌ها را پیدا می‌کنیم و مثلاً در زمینه وجود آثار خارجی، در جایی که به خاطر تولید یا عرضه کالایی، ضرری متوجه کسی می‌شود حدیثی همانند «لاضرر» آمده و محدودیت‌هایی برای بازارهای اسلامی ایجاد شده است.
 
رعایت ارزش‌های اخلاقی در بازار اسلامی
عضو هیئت‌علمی دانشگاه مفید ادامه داد: بسیاری از موارد دخالت دولت در دو بازار اسلامی و اقتصاد متعارف مشابه است و همچنین اگر در بازار اسلامی مورادی همانند اجحاف، احتکار، کم‌فروشی و ... رخ دهد که منافع عموم مردم به خطر بیفتد شرع گفته است که دولت باید در بازار دخالت کند.
 
وی عنوان کرد: از جهات دیگری که مربوط به مردم است تفاوت‌هایی بین بازار اسلامی و غیراسلامی وجود دارد؛ از جمله در بازاری که مردم آن مسلمان و پایبند اصول شرعی هستند، رباخواری و غش در معامله صورت نمی‌گیرد و ارزش‌های اخلاقی رعایت می‌شود.
 
نهی شدید افزایش شدید قیمت‌ها در شریعت اسلام
باقری افزود: در بازار اسلامی اگر کسی از معامله مغبون شد می‌تواند معامله را بر هم بزند و کسی در این بازار به دیگری ظلم نمی‌کند، کم فروشی صورت نگرفته و هم حقوق فروشندگان در زمینه رقابت در بازار و همچنین حقوق مصرف‌کنندگان رعایت می‌شود.
 
وی ادامه داد: اگر در بازار اسلامی کسی قیمت را به حدی بالا ببرد که منجر به اجحاف و ظلم به دیگران شود مورد نهی شدید آیات و روایات قرار گرفته است.
 
عضو هیئت‌علمی دانشگاه مفید در پایان گفت: این‌ها مواردی است که مردم مسلمان باید رعایت کرده و در صورت دخالت درست دولت امورات این بازار به شکل مطلوب پیش خواهد رفت.

نظر شما