فقه و مناسک

دکتر افروز:

فقه حج باید جهان شمول و پویا شود

دکتر افروز با تاکید بر ضرورت جهان شمول کردن فقه حج بیان کرد که باید یک بازنگری جدی در مسایل حج انجام شود.

شفقنا: دکتر غلامعلی افروز، استاد روانشناسی دانشگاه تهران در نشست علمی تخصصی فاجعه منا که در دانشکده الهیات دانشگاه تهران برگزار شد، به سه نکته در خصوص فاجعه منا اشاره کرد و گفت: نکته اول این است که همه ما قبول داریم که بیشترین سوء تدبیر از جانب عربستان بوده است اما اگر بگوییم که عربستان صددرصد مقصر است این مسأله درست نیست. نکته دوم که جای بحث دارد این است که چند نفر از این کاروان ها توصیه مبنی بر ساعت ۱۰ را گوش کردند اگر یک بررسی شود که بیشترین تلفات مربوط به کدام کاروان ها بوده است می تواند موثر باشد چراکه اگر حجاج ایرانی گوش کرده بودند و ساعت ۱۰ به بعد به رمی می رفتند طبیعتا فاجعه کمتری رخ می داد.

او ابراز عقیده کرد: نکته سوم این است که باید یک بازنگری جدی بر روی مسأله حج انجام شود یعنی بعضی از مستحبات را می توان حذف کرد و یک فقه پویای واجبات حج را تاکید کرد. الان وقت مستحبات حج نیست باید واجبات جهان شمول، عقلانی و مدبرانه را ارایه داد. بسیاری از افراد مقید هستند که مستحبات را انجام دهند، بنابراین باید یک بازنگری انجام شود و فقه حج باید فقه پویا باشد و بتوان آن را جهان شمول کرد و به وهابی ها هم بگوییم که این فقه حج ماست.

افروز با تاکید بر اینکه باید فقه پویای حج را به زبان های مختلف ترجمه کرد گفت: باید یک رساله خوب حج داشته باشیم زیرا ما در بین عبادات خود نماز، روزه و حجمان بسیار جدی است. نماز نه تاریخ دارد و نه جغرافیا در همه جا می توان نماز خواند، روزه یک اردوگاه تهذیب نفس است و برای پالایش روان است روزه تاریخ دارد اما جغرافیا ندارد. به حج که می رسیم شاهد تضارب تاریخ و جغرافیای هستی هستیم هرچه جلوتر می رود هم زمان محدود می شود و هم جغرافیا یک فلسفه ای دارد. چرا مبانی روانشناختی و تربیتی اجتماعی حج را به زبان ساده به همه حجاج نمی گوییم؟ اینکه مثلا در حج گفته می شود به آیینه نگاه نکنید به این منظور نیست که خدا با شیشه و جیوه مشکلی داشته باشد بلکه آیینه نگاه نکنیم که خودبین نباشیم زیرا خودبینی زمینه بسیاری از آسیب هاست.

او در پایان ابراز نظر کرد: باید بتوانیم فلسفه ساده حج را بفهمیم؛ باید کاری کنیم که فقه پویا را به وجود آوریم، فقهی که عقلانیت در آن وجود نداشته باشد فایده ندارد همانطور که پیامبر(ص) فرمودند الدین و العقل والعقل والدین لا دین لمن عقل له لا عقل و لا دین له مگر آموزه های دینی ما نباید بر منطق، عقلانیت و فطرت استوار و جهان شمول باشد؟ پس باید فقه حج را جهان شمول کنیم.
  • کلمات کلیدی :

نظر شما