اندیشوران فقهی

حجت‌الاسلام مبلغی در گفتگو با «اجتهاد» مطرح کرد؛

وجوب وحدت یک حکم اولی است نه ثانوی/ تغییر مسیر تقریب از یک وظیفه فقهی به نگاه ایثارگونه

بسیار تأسف بار است که تقریب که از یک وظیفه جدی فقهی به سرنوشتی دچار شده که بسیاری به آن با چشمی ‌نگاه می‌کنند که گویی دارند در قبول نیم بند و کم‌ رمق خود نسبت به آن ایثار می‌کنند.

به گزارش شبکه اجتهاد، وحدت جوامع و مذاهب اسلامی در طول تاریخ مورد توجه و عنایت بزرگان دین و اندیشمندان مذهبی و سیاسی اسلام بوده است و هر یک در این عرصه سرنوشت ساز تلاش بسیار کرده‌ و این مهم را از اولویت‌های حیاتی جهان اسلام پنداشته‌اند.
حجت‌الاسلام والمسلمین احمد مبلغی یکی از شخصیت‌هایی است که نامش در جرگه افرادی است که سالیان سال برای تببین مسائل وحدت و تقریب مذاهب اسلام کوشیده است. او در حال حاضر استاد دروس خارج فقه حوزه علمیه قم و رئیس دانشگاه مذاهب اسلامی است و صاحب تألیفات و مقالات گوناگون در ابواب مختلف فقهی و تقریب مذاهب می‌باشد.
حجت‌الاسلام مبلغی به مناسبت هفته وحدت در گفتگویی به سؤالات خبرنگار اجتهاد پیرامون جایگاه تقریب در فقه، علت بی توجهی به مسئله تقریب و دیگر سؤال‌ها پاسخ گفته است که در ادامه می‌آید.
 
تقریب بین مسلمین اساساً یک دستور است
اجتهاد- جایگاه تقریب را در فقه اسلامی چگونه ارزیابی می‌کنید؟
استاد مبلغی:
ضرورت تقریب غیر قابل انکار است. تقریب بین مسلمین اساساً یک دستور است آن هم نه دستوری از سنخ أحکام ثانوی که برای شرائط مقطعی و اضطراری صادر شده و تشریع یافته باشد؛ بلکه حکمی‌ اولی و دائمی‌ است. در روایات پیغمبر (صلی‌الله‌علیه‌وآله) و امام صادق (علیه‌السلام) چنین مضمونی آمده که هنگام تباعد (جدا شدن و دور شدن) باید تقریب کرد. براین اساس واژه تقریب در نصوص روایی شیعه و سنی به چشم می‌آید.
بسیار تأسف بار است که تقریب که از یک وظیفه جدی فقهی به سرنوشتی دچار شده که بسیاری به آن با چشمی ‌نگاه می‌کنند که گویی دارند در قبول نیم بند و کم‌ رمق خود نسبت به آن ایثار می‌کنند.
 
تباعد نقطه مقابل انسجام و اعتصام است
اجتهاد- تقریب به دنبال تحقق چیست و چه هدفی را دنبال می‌کند؟
استاد مبلغی: اگر بپذیریم که تقریب برای رفع تباعد است باید ببینیم که تباعد چیست؟ تباعد نقطه مقابل انسجام و اعتصام است؛ تباعد یعنی تکه تکه شدن جامعه، یعنی تعامل نداشتن جامعه، یعنی تکفیری شدن و تکفیری گزیده شدن جامعه، یعنی طائفه‌ای شدن جامعه، یعنی رخت بربستن خدمت به اسلام در جامعه، یعنی به ضعف گراییدن هویت اسلامی‌ در جامعه و یعنی و یعنی... ، بر این اساس می‌توان فهمید فلسفه وجودی تقریب چیست و فهمید که عملیات تقریب کنونی چه اندازه جهت گیری درستی در پیش گرفته است.

ما حق اختلاف انگیزی نداریم
تقریب را باید در هر صورت پی گرفت؛ حتی به سمت کسانی که اختلاف انگیزی می‌کنند باید دست وحدت دراز کنیم. ما حق اختلاف انگیزی نداریم. شعار اختلاف در قبال اختلاف به تقویت "فحشای اختلاف" کمک می‌کند و جامعه اسلامی‌ را به سمت متلاشی شدن سوق قرار می‌دهد.

فقدان الفت و انس میان شیعه و سنی خاستگاه تعصب شده است
اجتهاد- با توجه به اهمیت اخلاق چه توصیه‌ای برای نزدیکی اخلاقی هر چه بیشتر شیعه و سنی دارید؟
استاد مبلغی:
در سطح امت شیوه‌های کلانی را باید با هدف ایجاد الفت و انس تعریف و ایجاد کرد. فقدان الفت و انس، نوعی تباعد است و طبق دستور پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وآله) و امام صادق (علیه‌السلام) باید در هنگام تباعد تقریب کرد. فقدان الفت و انس میان شیعه و سنی خاستگاه تعصب شده است اگر اجازه دهیم که تعصب در شرائط کنونی ریشه دواند به مرور، سبب بروز دیوار ضخیم و بلندی - خدای ناخواسته - می‌شود که نمی‌توان آن را فروریخت. الفت و انس امری اخلاقی است که به رغم دست یافتنی بودن به حال خود رها شده است.

علت‌های اصلی بی توجهی به تقریب، عدم فقدان قدرت فهم و هضم پروژه‌های بزرگ امت محور
اجتهاد- علت بی توجهی برخی از افراد به مسئله تقریب چیست؟
استاد مبلغی: یکی از علت‌های اصلی بی توجهی به تقریب، فقدان قدرت فهم و هضم پروژه‌های بزرگ امت محور است. متأسفانه خیلی از ماها به نقطه‌ای رسیده‌ایم که وقتی به مفهوم اخوت اسلامی ‌بر می‌خوریم آن را سرسری می‌گیریم و آن را کمرنگ می‌کنیم، پشت پرده‌ی جهل قرار می‌دهیم، گویی می‌دانیم باید اخوت اسلامی ‌باشد، اما چون آن را نمی‌فهمیم و هضم نمی‌کنیم، کنار می‌گذاریم. گویی نعوذبالله قرآن موضوع کم اهمیتی را گفته است؛ در حالی که اخوت اسلامی‌ امر کلانی است که اگر شکل نگیرد، امور کلان دیگر امت اسلامی ‌نیز شکل نمی‌گیرند را نداریم، آن‌ها را کوچک می‌کنیم تا کاری به ما نداشته باشند یا تناسی و به فراموشی سپاری می‌کنیم.
نسبت به آن‌ها جهل نداریم، ولی آن‌ها را در پشت پرده‌ی جهل قرار می‌دهیم. یا اینکه آن‌ها را تحریف می‌کنیم؛ مثلاً برخی از شیعه می‌گویند اخوت اسلامی ‌یعنی اخوت شیعه با شیعه و برخی از سنیان می‌گویند اخوت سنی با سنی. اخوت اسلامی ‌از اول بر اساس شهادتین بوده است و امام علی (علیه‌السلام) به اتباع شیعه و سنی فرمودند که شما برادران دینی هم هستید. این‌ها تحریف‌ پذیر نیستند.
منبع: شبکه اجتهاد
 
 
استفاده از خبر با ذکر "شبکه اجتهاد" مجاز است
  • کلمات کلیدی :

نظر شما