اندیشوران فقهی

یادداشتی از عبدالرحیم اباذری؛

کنفرانس وحدت اسلامی‌ و جای خالی امام موسی صدر

امام موسی صدر با گفت وگوها و دیدارها در صدد بود، جهان اسلام و کشورهای عربی را منسجم کرده و آنها را از زیر یوغ استکبار غرب وشرق نجات دهد. در این هدف تا حدودی هم پیش رفته بود. شاید به همین دلیل بود که غرب و صهیونیست‌ها احساس خطر کردند و او را طی ترفندی دزدیدند و از صحنه سیاسی خاورمیانه خارج کردند.

به گزارش شبکه اجتهاد، حجت‌الاسلام والمسلمین عبدالرحیم اباذری از محققان و اساتید حوزه علمیه قم در یادداشتی آورده است: جهان امروز با این گستره جعرافیایی به برکت وسائل ارتباط جمعی مانند: ماهواره، اینترنت، فیس بوک وغیره به یک دهکده کوچک تبدیل شده و کشورهای اسلامی‌نیز در یکی از محله‌های آن واقع شده است.
البته این تنها یک تشبیه است، به جرات می‌توان گفت انتقال اخبار و اطلاعات در دنیای امروز از انتقال آن در یک روستای کوچک به مراتب سریع تر و دقیق تر انجام می‌گیرد.
به عنوان بند دوم مقدمه مبحث، در پی تحقق انقلاب اسلامی ‌در ایران، موج اسلام گرایی و به خصوص گرایش به فرهنگ و تفکر سیاسی شیعی فراگیر و جهانی شده است. در واقع باید گفت جوانان مسلمان و حتی غیر مسلمان بدون این که خود خبر داشته باشند از فرهنگ و تفکر تشیع تاثیرپذیری دارند و به نوعی می‌توان گفت که شیعه شده‌اند.
این گونه گرایش به ویژه در کشور لبنان و سوریه نمود بیشتری دارد. چنانکه بیداری اسلامی‌ در کشورهای عربی هم از جهاتی از این تاثیر پذیری حکایت می‌کند و نباید آن را دست کم گرفت.
در سومین مورد، این نکته آشکار است که پیروزی انقلاب اسلامی، حاکمیت دوقطبی شرق و غرب را از هم گسست. اردوگاه شرق به طور کلی از هم پاشیده شد، دنیای غرب نیز در موضع انفعالی قرار گرفت. چنانکه هر چه زمان می‌گذرد نشانه‌های ضعف و اضمحلال آن بیشتر ظاهر می‌شود.
از سوی دیگر به همان اندازه که اردوگاه غرب در حال فروریختن است، نظام و انقلاب اسلامی ‌به سمت شکوفایی و بالندگی بوده و در میان ملت‌ها جای پای برای خود باز می‌کند. این که نمایندگان شش کشور و شش قدرت آمریکایی و اروپایی در ژنو به مذاکره با ایران تن می‌دهند، بهترین دلیل بر این مدعاست .آنها اگر در موضع قدرت بودند هرگز به این گونه نشست‌ها روی نمی‌آوردند.
دقیقا به همین سبب است جهان غرب جهت ممانعت از فروپاشی خود به ترفند‌های گوناگونی پناه می‌برد. از جمله مهم ترین آنها، تاسیس گروه‌ها و فرقه‌های افراطی مثل: وهابیت، طالبان، القاعده، سلفی‌ها و... می‌باشد که بدین طریق دامنه اختلاف، آتش درگیری و کشت و کشتار در میان مسلمانان را شعله ور ساخته و امت اسلامی ‌را پراکنده و در مقابل هم قرار می‌دهند.
اکنون در یک چنین شرایط وموقعیت حساس جهانی مسوولین سیاسی، دینی وفرهنگی در نظام اسلامی‌ چه وظایفی دارند و چگونه باید عمل کنند تا بتوانند دنیای عرب و جهان اسلام را در برابر استکبار جهانی و بخصوص صهیونیست‌ها، متحد و مدیریت کنند؟ هم اکنون که در ایران، کنفرانس وحدت اسلامی‌ با حضور علما و شخصیت‌های دینی و مذهبی در حال برگزاری است، حتما به این موضوع مهم نیز توجه خواهد شد.
در این میان شیوه‌ها و تاکتیک‌های گوناگونی را می‌توان مطرح و پیشنهاد کرد و به کار گرفت، اما شیوه و روش امام موسی صدر کارآمد تر به نظر می‌رسد. یکی از شیوه‌های تاثیر گذار ایشان «گفت و گو با سران کشور‌ها» بخصوص کشورهای عربی و اسلامی ‌بود.

او در عین این که با توده مردم و در میان مردم بود و با شخصیت‌های علمی‌، دینی و مذهبی ادیان و مذاهب ارتباط داشت از ارتباط نزدیک و گفتگو با سران کشورها و شخصیت‌های مختلف سیاسی نیز ابایی نداشت. هر وقت لازم می‌دید اقدام می‌کرد و در اکثر موارد هم مفید برای جهان اسلام و مسلمانان می‌شد.

یکی از دیدارهای تاریخی ایشان، دیدار با جمال عبدالناصر رییس جمهوری انقلابی مصر بود. ناصر با غرور و تکبری که داشت فقط 20 دقیقه به آقای صدر وقت ملاقات داده بود، اما وقتی ایشان را از نزدیک دید، بی اختیار تحت تاثیر شخصیت امام موسی صدر واقع شد و وقت ملاقات را یکجانبه تمدید کرد که 90 دقیقه طول کشید.
بعد آقای صدر به پیشنهاد ناصر، یک هفته در مصر ماند و از مکان‌های مختلف این کشور دیدن کرد که از جمله در دیدار با علمای الازهر ، همه را شیفته خود کرد.
جمال عبدالناصر که در این دیدار حضور داشت، گفت: ای کاش دانشگاه الازهر رییسی مانند آقای صدر داشت.
صدر در مسجد همین دانشگاه نماز جمعه اقامه کرد و همه علمای سرشناس قاهره از جمله خود ناصر به وی اقتدا کردند.
امام صدر طی دیدار‌هایی که با سایر سلاطین و پادشاهان و رییس جمهورهای کشور‌های اسلامی‌ و عربی و آفریقایی داشت همه را شیفته خود ساخته بود. حافظ اسد و امیر عبدالله به تمام معنا دلبسته ایشان بودند و سایرین هم به دیده احترام و به عنوان یک مصلح به ایشان اعتقاد و از وی حرف شنوی داشتند.
او با این گفت وگوها و دیدارها در صدد بود، جهان اسلام و کشورهای عربی را منسجم کرده و آنها را از زیر یوغ استکبار غرب وشرق نجات دهد. در این هدف تا حدودی هم پیش رفته بود. شاید به همین دلیل بود که غرب و صهیونیست‌ها احساس خطر کردند و او را طی ترفندی دزدیدند و از صحنه سیاسی خاورمیانه خارج کردند.
آقای صدر بیمی‌ نداشت اگر مصلحت اسلامی‌ اقتضا کرد، حتی با محمد رضا پهلوی نیز دیدار داشته باشد.
وقتی سال 1350 همزمان با اوج خفقان ستمشاهی به قصد دیدار با نزدیکان به ایران آمد، زندانیان سیاسی در وضعیت بدی به سر می‌بردند. از مراجع تقلید وقت مرحوم آیت‌الله شریعتمداری و از علما شهیدان آیت‌الله مطهری و آیت‌الله بهشتی از ایشان خواستند در مورد آزادی بعضی زندانیان بویژه آیت‌الله‌ هاشمی ‌رفسنجانی با شاه ملاقات کند که با وجود ناراحتی و مخالفت محافل تندرو، این پیشنهاد را پذیرفت و به دیدار شاه رفت.
جالب است، وی به گونه ای برنامه ریزی کرد که پیشنهاد این دیدار از سوی رژیم شاه داده شد.
طبق گزارش‌های ساواک در آن ایام با توجه به موقعیت جهانی امام موسی صدر، این برای رژیم مایه ذلت و برای جهانیان جای سوال بود که شخصیت به آن مهمی‌ حدود یک ماه در ایران باشد ولی با هیچ یک از رجال و سران سیاسی ایران دیدار نداشته باشد، از این رو خود آنها در این مورد پیشگام شدند و آقای صدر در این دیدار از موضع قدرت ظاهر شد و از شاه قول آزادی زندانیان را گرفت.
در اینجا از فرصت استفاده کرده و از مسوولین محترم «موسسه فرهنگی و تحقیقاتی امام موسی صدر» وبیت شریف ایشان درخواست می‌شود که مجموعه مدارک، عکس‌ها و متن گفت وگو‌های این شخصیت بزرگ جهانی با سران سیاسی کشور‌های اسلامی‌، عربی و غیر آن را تحقیق، تنظیم و چاپ کرده و در اختیار عموم قرار دهند، زیرا امروز سیره گفت و گو، هنر دیبلماسی و مدیریتی ایشان به شدت مورد نیاز همه محافل به خصوص مسوولین نظام جمهوری اسلامی‌ایران است.
در ایام خجسته میلاد پیامبر اعظم (صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم) وامام جعفر صادق (علیه‌السلام) به سر می‌بریم. امام موسی صدر این سیره حسنه را در واقع از سیره و سنت این دو حجت الهی بر گرفته بود، چرا که این دو انسان معصوم «پیامبر گفت و گو» و«امام بحث ومذاکره » بودند.
نظام اسلامی ‌و دست اندرکاران دلسوز آن بر محور همین سیره می‌توانند، سوء تفاهم‌ها را از میان سران و امت‌ها بر طرف کرده و به جای آن ارتباط صمیمی، وحدت و مودت برقرار سازند و افراط کاری‌ها و افراط گران را برای همیشه از جهان اسلام و امت اسلامی ‌بزدایند و منزوی کنند و این کار شدنی است.
  • کلمات کلیدی :

نظر شما