فقه و مناسک

معرفی کتاب؛

گذری بر کتاب «احکام حجاب و محارم در اسلام»

کتاب «احکام حجاب و محارم در اسلام» اثر آیت الله سیدمحمدتقی آل‌هاشم، امام جمعه موقت تبریز است که تحلیلی فقهی بر مبانی عفاف و حجاب دارد.

به گزارش شبکه اجتهاد، کتاب «احکام حجاب و محارم در اسلام» شامل دو فصل جداگانه (حجاب و عفاف) و (محارم در اسلام) است که در فصل نخست این کتاب، مؤلف با نگاه راهبردی به موضوع بسیار مهم حجاب و عفاف، ضمن واژه‌شناسی دقیق حجاب، این موضوع را از دیدگاه قرآن با استناد به چندین آیه شریفه بررسی می‌نماید و سپس به معانی حجاب در گفتمان عرفان می‌پردازد.

همچنین در بخش دیگری از فصل نخست این کتاب، پیشینه و تاریخچه حجاب و ارتباط مستقیم آن با فرهنگ و تمدن انسانی ـ که بزرگترین عامل رشد و ارتقای اخلاقی می‌باشد ـ مورد بررسی قرار می‌گیرد و در نقطه مقابل پیشینه و تاریخچه برهنگی غرب ـ که پایه تمدن امروز اروپایی و بزرگترین عامل انحطاط و سقوط اخلاقی انسان‌هاست ـ مورد دقت مولف محترم است.

بررسی حجاب در ادیان الهی، بخش دیگری از این کتاب است که آیت‌الله آل‌هاشم با ظرافت خاص و تعابیر دقیق، ضمن استناد به منابع اصیل مانند تورات و انجیل موضوع بسیار مهم حجاب و عفاف را مورد مداقه قرار داده و شواهدی از لزوم و وجود حجاب در دین حضرت ابراهیم، حضرت عیسی و حضرت موسی علیهم السلام را ضمن بیان داستان‌های مرتبط به این موضوع نقل می‌کند.

بنابر این گزارش، در بخش دیگری از این کتاب مؤلف به بررسی موضوع حجاب در ایران و پوشش زنان ایران باستان و آداب معاشرت مردمان آن دوره از جمله دوران حکومت ساسانیان در اجتماعات عمومی اشاره می‌نماید و سپس به تاریخچه حجاب در ایران، پس از ظهور اسلام اشاره و شواهدی در این زمینه از کتاب تاریخ پوشاک ایرانیان نقل می کند.

مؤلف در بخش مربوط به لباس و مدگرایی؛ با نگاه دقیق و بینش عمیق مهم‌ترین عوامل و موثرترین عناصر تاثیرگذار در تغییر و تحول نوع پوشاک جامعه را تبادل فرهنگی حاصل از ارتباط فرهنگ‌ها و تهاجم فرهنگی بیگانگان و دشمنان یک ملت که برای تامین برخی مقاصد سیاسی و فرهنگی، القاء افکار انحرافی می کنند معرفی می کند.

نویسنده کتاب «احکام حجاب و محارم در اسلام» همچنین تحول نظام‌های اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی، تغییر نظام سیاسی و سیستم حکومتی جامعه، پیشرفت صنعت و تکنولوژی، مدگرایی و مدپسندی با تقلید کورکورانه از بیگانگان را از دیگر عوامل و مؤثرترین عناصر تاثیرگذار در تغییر و تحول نوع پوشاک جامعه شناخته است.

مؤلف در اثر خود موضوع حجاب و عفاف را از دیدگاه قرآن کریم بررسی کرده و با آرایش عبارات و استخدام کلمات ضمن استناد به آیات نورانی قرآن و شان نزول آن‌ها این موضوع بسیار مهم را تفسیر و تبیین کرده و اصل تاثیرگذار تهذیب نفوس، عفت و پاکدامنی را در سطح جامعه از علل موفقیت و عوامل سعادت برمی‌شمارد.


سپس موضوع بحث را با محوریت روایات پیشوایان معصوم علیهم السلام ادامه داده و ضمن استفاده از منابع اصیل روایی؛ به ممنوعیت نگاه حرام و آسیب‌های برخاسته از آن اشاره می‌کند و بالاترین گوهر و ارزنده‌ترین زینت زنان جامعه اسلامی را که برگرفته از آموزه‌های متعالی دین مقدس اسلام بوده باشد؛ حیا، عفت، پاکدامنی و حجاب دانسته و افق والای اندیشه اسلامی را در این زمینه ترسیم می‌کند.

فلسفه و حکمت تشریع حجاب و پوشش اسلامی، انتقادها و اشکال‌ها به موضوع حجاب و پاسخ به آن، راهبردهای اساسی برای ترویج فرهنگ حجاب و عفاف، درس‌ها و پیام‌های توحیدی لزوم لباس و نقش عفت و پاکدامنی در سلامت جامعه از دیگر بخش‌های مهم این کتاب است که به تفصیل مورد بررسی قرار گرفته است.

همچنین در فصل دوم کتاب؛ مؤلف ابتدا محارم را از دیدگاه مبانی اسلامی و قرآنی تعریف می کند، سپس پیرامون موضوع محارم در اسلام مطالبی را نقل می‌کند.

از امتیازات برتر این فصل؛ تقسیم‌بندی منظم و مرتب محارم سه‌گانه (نسبی، سببی، رضاعی) بر اساس جدول است که در درک سریع مطلب و تقریب ذهن خواننده بسیار مؤثر است.

نظر شما