فقه و حقوق

معرفی كتاب؛

«اجبار، اكراه، اضطرار» در حقوق جزای ایران و فقه اسلامی

كتاب بررسی مقایسه‌ای مفاهیم اجبار، اكراه، اضطراردرحقوق جزای ایران و فقه اسلامی (ویرایش دوم بااصلاحات مطابق قانون مجازات اسلامی جدید) تالیف فتوت نصیری سوادكوهی قاضی دیوان عالی كشور و عضو هیات علمی دانشكده حقوق واحد تهران مركزی توسط انتشارات جاودانه به چاپ رسیده است.

به گزارش شبکه اجتهاد، نویسنده در پیشگفتار این كتاب می‌نویسد: كتاب حاضر اول بار درسال 1380 به وسیله روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران به زیور طبع آراسته شد و به لحاظ نیاز جامعه محترم قضات، وكلای دادگستری، اساتید و دانشجویان رشته حقوق به آن، در زمانی كوتاه نایاب شد. در این فاصله قانونی مجازات اسلامی جدید در قوای قضائیه، مقننه و شورای نگهبان درگردش كار اصلاح و بازنگری و تغییرات قرار داشت، تا سرانجام باانتظاری طولانی قانون مذكور درجلسه 1/2/92 کمیسیون قضایی و حقوقی مجلس شورای اسلامی تصویب شد و در تاریخ 6/3/92 در شماره 19873 روزنامه رسمی به چاپ رسید. با حاكمیت قانون جدید مجازات اسلامی چون تغییراتی در مباحث و مواد مربوط به اجبار، اكراه و اضطرار صورت پذیرفت به ناچار كتاب حاضر نیاز به بازنگری و اصلاح و الحاق پیداكرده است و به لطف الهی با تحقق این امر كتاب حاضر تقدیم حضور علاقمندان می‌گردد امیداینكه مقبول نظر صاحبنظران و پژوهشگران ارجمند قرار گیرد.

نصیری سوادكوهی در مقدمه كتاب اضافه می‌كند: در تدوین و تالیف این اثر عملی بدواً ریشه اصطلاحات سه گانه مورد بحث و شقوق مربوطه از فرهنگ‌ها، معجم‌ها و دائره المعارف فارسی، عربی و انگلیسی كه دردسترس بود استخراج و تحریر شده است. سپس با آوردن آیات شریف قرآنی در ریشه، علل، شان نزول آنها و دسته بندی آیات بااستفاده از تفاسیر معتبر شیعه و سنی، درمقام تبیین موضوعات برآمدم.‏ همچنین با استفاده از منابع معتبر از روایات و احادیث در ارتباط با موضوع، بهره‌جسته و با رجوع به منابع فقهی از آرای، فتاوی و عقاید علمای حقوق و مشایخ عظام استفاده شده است.

حسب تحقیقات و مطالعات به عمل آمده كتابی جامع و مستقل درخصوص مقایسه و تطبیق بین اجبار، اكراه و اضطرار در حقوق جزای ایران به رشته تحریر در نیامده است هرچند اساتید و ارباب اندیشه و قلم دركتب، رساله‌ها و جزوه‌های حقوق جزا با مقالات عملی خود بطور مجزا مطالبی نگاشته‌اند لیكن به نظر می‌رسد كه از این لحاظ یعنی بررسی، مقایسه و تطبیق، وافی به مقصود و كافی به مطلوب نبوده و نیست بخصوص كه به علت حجم مسایل و گستردگی مطالب در حقوق جزای عمومی درموضوعات مطروحه به نحومشروع بیان مطالب نشده است.

گرچه عنوان كتاب سه موضوع مهم در حقوق جزای عمومی ایران است لیكن ریشه در قران كریم و فقه و احادیث دارد لزوما دایره مطالعه، تحقیق و بررسی از چارچوب قوانین جزایی كه در ادوار مختلف از تصویب مجلس قانونگذاری گذشته، گسترده‌تر شده و فراتر از آن مورد بررسی و نگارش قرار گرفته است.

علاوه برقوانین كیفری و حقوق جزا، قوانین حقوقی و عقاید علمای حقوق مدنی درارتباط با قضیه و شروع حقوق كیفری، مدنی، آرای دیوان عالی كشور، رویه قضایی، دكترین حقوقی و آرای قضات عالی كشور كه مرتبط با عنوان كتاب بوده درمحدوده تحقیق قرار گرفته است.‏

این كتاب از دو فصل و هر فصل از چهار بخش تشكیل می‌شود. در فصل اول درخصوص شناخت معانی، ‌مفاهیم، تعاریف فقهی و تفسیری و حقوقی و نیز نظر فقها و اصولیین و محدثین همراه با آیات قرآنی در موضوع بحث بیان مطالب شده و مقایسه و تطبیق بین عناوین سه گانه موضوع مذكور به عمل آمده است. در فصل دوم، همین موضوع در قوانین و حقوق جزای ایران مورد مطالعه و بررسی واقع شد. در بخش‌های این فصل، شرایط تحقق و اركان و صور گوناگون آن تبیین شده و مقایسه و تطبیق هم به عمل آمده‌است. در این فصل، قسمتی به تقیه، ضمان و دیه مالی هم اختصاص یافته كه در قوانین جدید موادی در این رابطه وجود دارد. همچنین در ارتباط با قاعده لاضرر و اصاله البرائه كه به نوعی به به موضوع تحقیق مربوط می‌شود مطالبی آورده و استنتاج كلی هم معمول شد.‏

یادآوری می‌شود، كتاب بررسی مقایسه‌ای مفاهیم اجبار، اكراه، اضطراردرحقوق جزای ایران و فقه اسلامی تالیف فتوت نصیری سوادكوهی توسط انتشارات جاودانه به چاپ رسیده است.
منبع: روزنامه اطلاعات

نظر شما