اندیشوران فقهی

حجت‌الاسلام مبلغی مطرح کرد:

الازهر به دنبال فتوای فراگیرتر و قاطع‌تری درباره تحریم توهین به صحابه/ گفت‌وگوی الازهر با مراجع فرصتی تاریخی است

رئیس دانشگاه مذاهب اسلامی با استقبال از رغبت شیخ الازهر برای گفت‌وگو با مراجع تقلید، آن را فرصت تاریخی دانست و گفت: الازهر به دنبال فتوای عام‌تر، فراگیرتر و قاطع‌تری از سوی مراجع تقلید درباره تحریم توهین به صحابه است.

شبکه اجتهاد: یک هفته پیش بود که احمد الطیب، شیخ الازهر در بیانیه‌ای که پس از دیدار با نخست وزیر عراق منتشر کرد، اعلام کرده بود که خواستار بازگشت مراجع شیعه به الازهر برای بررسی مسائلی شد که در درگیری‌ها مورد سوء استفاده برخی قرار گرفته است و به زودی مراجع و مقامات شیعه را به الازهر دعوت خواهد کرد تا مسائل اختلافی را که مورد سوء استفاده افراط‌گرایان برای درگیری بین شیعه و سنی قرار می‌گیرد را بررسی کنند.

الازهر به دنبال به دست گرفتن ابتکار عمل در رفع تنش‌های مذهبی است

در این راستا حجت‌الاسلام احمد مبلغی در گفت‌وگویی اظهارداشت: مدتی است که الازهر به ویژه پس از ظهور داعش کوشش می‌کند تا نوعی ابتکار عمل را در جهت رفع تنش مذهبی و در جهت نفی خشونت و تکفیر و به بیان دیگر در جهت وحدت در پیش بگیرد لذا حرکتی که توسط الازهر شروع شده کاملاً واجد علایم و پیام‌های مثبت و ایجابی و فعالی است.

وی با بیان اینکه این پیام‌ها و نشان‌ها حاکی از این است که آنها مایلند به صورت حساب شده این حرکت را دنبال کنند، افزود: در این مرحله خیلی مهم، کنفرانسی در نفی خشونت برگزار کردند و در آن کنفرانس محورها و ادبیاتی که دنبال می‌کردند و دعوتی که از همه اطراف و مذاهب و حتی ایران کردند حاکی از این بود که به این سمت حرکتی را ایجاد کرده‌اند.

رئیس دانشگاه مذاهب اسلامی، تصریح کرد: بعد از آن کنفرانس گمان بیشتر شد که الازهر کاری که در پیش گرفته به دنبال تقویتش است اما نوعی انتظار از الازهر اصولاً در مجامع پیگیر حوزوی وجود داشت و شاید تصور بود که الازهر گامی را برداشته و باید گام بعدی را حوزویان بردارند و این صدای برخاسته از الازهر را اجابت کنند.

مطالبه شیخ الازهر از مراجع نشان از قرار گرفتن وی در گفتمان وحدت است
وی افزود: الازهر و شیخ آن مطالبه‌ای را پیشتر از مراجع شیعه کرده بود و آن را چند وقت پیش دوباره تکرار کرد که نفس این مطالبه حاکی از آن است که شیخ الازهر در گفتمان وحدت به سر می‌برد چرا که کسانی که در این گفتمان نیستند اصولاً مطالبه نمی‌کنند لذا اینکه شیخ الازهر مطالبه کرده بود که یک فتوای قاطع در نفی اهانت به مقدسات اهل سنت صورت پذیرد بخشی از همان برنامه‌ها و نگاه‌ها و پیگیری‌هایی است که الازهر جهت ورود قوی‌تر به فضای ارتباط شیعه و سنی و وحدت در نظر دارد انجام دهد.

حجت‌الاسلام مبلغی، با بیان اینکه مراجع تقلید و پیشتر رهبر معظم انقلاب فتوای به تحریم مقدسات اهل سنت را صادر کرده بودند، تاکید کرد: شاید این تکرار مطالبه از سوی شیخ الازهر، ناظر به این بود که این تحریم باید یک بعد خیلی عام‌تر، فراگیرتر و قاطع‌تری به خودش بگیرد و به صورت یک امر قانونی و یا در قالب فعال‌تری ارائه شود؛ به هر حال اصل این مطالبه به شکل امید برانگیز مطرح شد اگرچه جواب ما این است که این تحریم صورت گرفته اما به دلیل همان توجیهی که گفتم می‌تواند حاکی از این باشد که شیخ الازهر به دنبال وحدت امت اسلامی است و در کنفرانس هم که بنده آنجا بودم این امر مشهود بود.

رئیس مرکز پژوهش‌های اسلامی مجلس شورای اسلامی در ادامه این گفت‌وگو با بیان اینکه شیخ الازهر ذاتاً انسان عالم و عاقلی است، گفت: طبیعتاً اینکه وی امروز گامی به جلو برداشته و خواهان دیدار با مراجع شده و در صحبت او نیز ظاهراً این امکان را به صورت دوجانبه و دو لایه‌ای مطرح کرد، یعنی یا شیخ الازهر به حوزه علمیه نجف برود و یا بالعکس مراجع به الازهر دعوت شوند؛ این گام مهمی به جلوست و طبیعتاً ما باید این امر را جدی بگیریم.

وی افزود: در گفت‌وگوی بین الازهر و حوزه، عملاً شاهد در تنگنا قرار گرفتن تکفیری‌ها خواهیم بود و این فرصتی تاریخی است و گذشته نیز نشان داده که الازهر می‌تواند یک نقش اساسی را در آرام‌سازی و رفع تنش برعهده بگیرد لذا به نظر می‌رسد حوزه نیز می‌باید چند محور را به صورت جدی در نظر بگیرند که این گفت‌وگوها می‌تواند بر آن محورها متمرکز باشد.

محورهای گفت‌وگوی حوزه و الازهر از نظر حجت‌الاسلام مبلغی
حجت‌الاسلام مبلغی با اشاره به این محورها تاکید کرد: یکی از این محورها می‌توان مطالبه الازهر باشد که می‌توان به صورت جدی‌تر و فعالتری فتوای اساسی‌تر آن را دنبال کرد؛ از طرف دیگر ما باید بر گشودن دریچه‌های فقه دو طرف به سمت مسائل جهان اسلام، اختلافات موجود در جهان اسلام و تکفیر تلاش کنیم و فقه را به این سمت بکشانیم؛ که اینها می‌توانند زمینه‌های علمی دو طرف را فعال‌تر کند.

رئیس دانشگاه مذاهب اسلامی، درباره گام بعدی در صورت دعوت شیخ الازهر از مراجع تقلید گفت: الان این امر برای ما محرض است که اراده الازهر به یک گفت‌وگو تعلق یافته و خوشبختانه این اراده به گفت‌وگو تعلق یافته و گفت‌وگو نیز محوری مشخص دارد و آن همکاری برای دفع تنش و ایجاد نزدیکی بیشتر و مبارزه با تکفیر که امروز خطر اساسی برای اسلام است و این امر مثبتی است.

وی افزود: اما اینکه گام بعدی را باید چگونه برداشت به نظر می‌رسد که تبادل پیام‌هایی در این مرحله به صورت حساب شده و معطوف به آنچه که دغدغه طرفین است می‌تواند کمک اساسی بکند.

مرجعیت عراق رغبت شیخ الازهر را به یک دعوت تبدیل کنند/ مرجعیت شیعه در ایران از این مسئله استقبال کنند
حجت‌الاسلام مبلغی ادامه داد: البته با توجه اینکه شیخ الازهر آمادگی خودش را برای سفر به عراق اعلام کرده، مناسب است مرجعیت شیعه عراق که در نجف مستقر هستند این را تبدیل به یک دعوت بکنند و می‌توانند قبل از دعوت به صورت جدی رایزنی‌هایی با شیخ الازهر و دانشگاه الازهر داشته باشند و الان مرحله خوبی است.

وی همچنین با بیان اینکه مرجعیت شیعه در ایران هم باید از این مسئله استقبال کند، تاکید کرد: البته در دیدارهایی که پس از سفر به مصر داشتم همگی از چنان سفری راضی بودند که می‌تواند نقطه شروعی برای گفت‌وگو باشد و مراجع معظم تقلید خرسندی خودشان را در این دیدارها به صورت بارز و برجسته‌ای نشان می‌دادند و خوشحال بودند که این مسیر بتواند ادامه پیدا بکند و خواهان تداوم آن بودند.


وی افزود: بنابراین آنچه تاکنون رخ داده علامت‌هایی است که حرکت‌های روبه جلویی رخ داده و طبیعتاً با رایزنی، دعوت و گفت‌وگو و تهیه محورهای گفت‌وگو در مسیر مصالح امت اسلام قرار بدهیم و آنچه می‌تواند خطرآفرین باشد و زمینه تکفیر را ایجاد کرده و بهانه به دست تکفیری‌ها بدهد و آنچه می‌تواند ابهامی را ایجاد کند همه باید در گفت‌وگو‌ها به صورت خیلی سالم و درستی منظور بشود و ما در گفت‌وگوی با الازهر چیزی جز نفع امت اسلام و مذاهب اسلامی در جهت رفع تنش نمی‌خواهیم و حوزه به آن واقف است.

نظر شما