فقه و امت اسلامی

در دانشگاه مذاهب اسلامی برگزار شد؛

گزارشی از آیین افتتاحیه «کرسی فقه زیدی»

مراسم افتتاح کرسی فقه زیدی با حضور آیت‌الله تسخیری، حجت‌الاسلام مبلغی و المحطوری از عالمان برجسته زیدیه در دانشگاه مذاهب اسلامی برگزار شد.

به گزارش شبکه اجتهاد،‌ مراسم افتتاح کرسی فقه زیدی با حضور جمعی از علمای مذاهب اسلامی و مسئولان و اساتید دانشگاه‌ها روز گذشته در دانشگاه مذاهب اسلامی برگزار شد، بعد از قرائت قرآن و پخش سرود ملی جمهوری اسلامی ایران، حجت‌الاسلام احمد مبلغی، رئیس دانشگاه ادیان و مذاهب اسلامی با بیان اینکه به‌دنبال همه فرصت‌های قانونی،‌ نهادی و اجتماعی جهت توجه به همه مذاهب اسلامی هستیم، گفت: در ابتدای تأسیس این دانشگاه به تعداد همه مجموعه‌های فقهی اسلام و مذاهب اسلامی رشته‌هایی به تصویب رسید.

وی افزود: برخی از آن‌ها به دلیل داشتن دانشجو و استاد به سرانجام رسیدند؛ اما در برخی چون دانشجو و استاد نداشتیم، رشته‌ها در مرحله تصویب باقی ماندند. باید از فرصت مذاهب برای ایجاد کرسی‌ها استفاده کنیم، زیرا کرسی فرصتی برای علمای آن مذاهب ایجاد می‌کند. در سال گذشته ابتدا کرسی فقه اباضی و بعد کرسی مالکی را تأسیس کردیم. دو مذهب زیدی و حنبلی باقی مانده است. امروز توفیق تأسیس فقه زیدی را داریم.

علوم اسلامی باید دارای یک ادبیات قابل مفاهمه باشد
این استاد دانشگاه عنوان کرد: علمای مذاهب را به این دلیل اینجا دعوت می‌کنیم که به راه حل‌های مشترک برای مشکلات جهان اسلام برسیم. مذاهب اسلامی به رغم اختلافات منهجی دارای یک وحدت هستند. درست نیست که اینها از هم جدا باشند. علوم اسلامی باید دارای یک ادبیات قابل مفاهمه باشد. اختلاف مدرسه‌ای قابل قبول است که آن را هم باید مورد استفاده مشترک قرار دهیم.

وی با اشاره به سابقه فقه زیدیه گفت:‌ فقه زیدیه قدمت طولانی دارد و ثابت کرده است توان تعامل و تبادل را دارد. نوعی از انعطاف در آن وجود دارد. حتی می‌توانند اینجا مجله ویژه داشته باشند. در برخی از کلاس‌ها می‌توانند حضور داشته باشند و مسائل خود را بیان کنند. مقام معظم رهبری در زمان فرمان تأسیس این دانشگاه، این راه را فراروی ما گذاشتند که فقه عبادیه را نیز در این دانشگاه داشته باشید. دانشگاه مذاهب به نحوی در مجامع سنی و شیعه نوعی توجه را جلب کرده است.

حجت‌الاسلام مبلغی عنوان کرد: دکتر المحطوری از علمای برجسته یمن هستند که به نگاه تقریبی و پیگیری اندیشه‌های وحدتی معروف هستند. این شخصیت توانسته با بسیاری از شخصیت‌های جهان اسلام ارتباط برقرار کند. کتاب‌های خوبی را تألیف کرده است.

امیدوارم در گام‌های بعدی فقه حنبلی تأسیس شود
بنا بر این گزارش، آیت‌الله تسخیری، مشاور مقام معظم رهبری در امور جهان اسلام با تبریک ایام دهه فجر، گفت: این گام، یکی از گام‌های ضروری است برای اینکه هویت و رسالت کامل این دانشگاه محقق بشود. امیدوارم گام‌های بعدی چه تأسیس فقه حنبلی و گام‌های بعد از آن نیز محقق شود.

وی افزود: آرزویم این است که این دانشگاه یکی از مجامع علمی بزرگ جهان اسلام باشد که همه افتخار کنند دانشجوی این دانشگاه باشند. این دانشگاه، یکی از گام‌های حرکت ایران به‌سوی وحدت امت اسلامی باشد. وحدت آرزوی همه بزرگان جهان است. محور تمرکز قرآن مجید است. قرآن هم محور وحدت و هم راه‌های تحقق آن را بیان فرموده است. حتی از راه سیاسی هم اگر باشد وحدت را محقق می‌کنیم.

خداوند مسئله تفرقه را در حد کفر قرار داده است
آیت‌الله تسخیری با اشاره به آیه 73 سوره انفال، «وَالَّذینَ کَفَرُواْ بَعْضُهُمْ أَوْلِیَاء بَعْضٍ إِلاَّ تَفْعَلُوهُ تَکُن فِتْنَةٌ فِی الأَرْضِ وَفَسَادٌ کَبِیرٌ؛ و کسانى که کفر ورزیدند یاران یکدیگرند اگر این [دستور] را به کار نبندید در زمین فتنه و فسادى بزرگ پدید خواهد آمد»، گفت: دشمنان علیه شما متحد شده‌اند، همین روش را طی کنید و از راه قرآن به‌سوی وحدت حرکت کنیم.

وی با بیان اینکه خداوند حتی مسئله تفرقه را در حد کفر قرار داده است، اظهار کرد: خداوند در آیه 105 سوره آل عمران فرموده است: «وَلاَ تَکُونُواْ کَالَّذِینَ تَفَرَّقُواْ وَاخْتَلَفُواْ مِن بَعْدِ مَا جَاءهُمُ الْبَیِّنَاتُ وَأُوْلَئِکَ لَهُمْ عَذَابٌ عَظِیمٌ؛ و چون کسانى مباشید که پس از آنکه دلایل آشکار برایشان آمد پراکنده شدند و با هم اختلاف پیدا کردند و براى آنان عذابى سهمگین است»، عاقبت بد منتظر کسی است که تفرقه ایجاد می‌کند.

آیت‌الله تسخیری عنوان کرد: محمد بن أحمد ابوزهره عبارتی از امام زید نقل می‌کند. امام زید می‌گوید: این ستاره عظیم و بزرگ را دیدی، من از خدا می‌خواستم دست‌هایم به همین ستاره معلق باشد و از همین ستاره روی زمین بیفتم و پاره پاره شوم ولی برای امت محمد راهی بشوم. امام زید اینقدر وحدت عشق داشته است. رهبران دیگر نیز همین گونه بوده‌اند.

وی افزود: مرحوم ابوزهره مرحوم کلینی را تکفیر کرده است. چون فیض کاشانی در تفسیرش، قول به تحریف را به مرحوم کلینی نسبت می‌دهد. ابوزهره می‌گوید این به معنای کفر است. آیت‌الله سیدمحمدتقی حکیم می‌گوید تکفیر فقط از باب انکار ضروری است؛ اما اگر فردی شبهه‌ای داشت نمی‌توانیم به او کافر بگوییم. تکفیر به این آسانی نیست. واقعاً فیض کاشانی در اینجا اشتباه کرده است.

مرحوم ابوزهره در نسبت کفر به مرحوم کلینی اشتباه کرده است
مشاور مقام معظم رهبری با اشاره به اینکه مرحوم کافی عجیب از قرآن تمجید می‌کند،‌ اظهار کرد: کسی که روایات مرحوم کلینی را ببیند می‌فهمد ایشان از قدرتمندانی است که به عدم تحریف تمسک کرده است و قرآن را محور کل زندگی قرار داده است. مرحوم ابوزهره در نسبت کفر به مرحوم کلینی اشتباه کرده است. علما هم می‌لغزند.

وی با بیان اینکه باید به دنبال بینات قرآنی باشیم، عنوان کرد: یکی از آن بینات، چارچوب مشخص کننده امت اسلامی است. ابوحنیفه خود شاگرد امام باقر(ع)‌ و امام صادق(ع) بود. در مجلسی که از امام صادق(ع) سؤال پرسیده می‌شد فقط 40 سؤال را ابوحنیفه از آن حضرت پرسید. روابط زیبایی بین ائمه مذاهب است. پیشنهاد می‌کنم کتاب ابوزهره در رابطه با امام زید مطالعه شود.

آیت‌الله تسخیری گفت: به حجت‌الاسلام مبلغی که این قدم را برداشتند تبریک می‌گویم. دکتر المحطوری از شخصیت‌های بزرگ هستند. در سفرمان به یمن خدمت الامام المنصور،‌ از علمای بزرگ زیدیه رفتیم که حدود 90 سال سن دارند، آقای محطوری معتمد ایشان هستند.

وی افزود: زیدیه در یمن دشمنانی دارد،‌ سوسیالیست‌ها، ناسیونالیست‌ها، سلفی‌ها و وهابی‌ها که سعی کردند زیدیه را از یمن حذف کنند. زیدیه در مسجد صنعا حوزه داشتند که همه اینها را پاک کردند. مذهب زیدیه با تاریخ یمن متصل است. ما همراه با علمای زیدیه می‌توانیم برای احیای یک مکتب کلی سهیم شویم و امیدواریم در این زمینه بتوانیم یک خدمتی انجام دهیم و با امام صادق(ع) همگام شویم.

تاکید "المحطوری" بر ارتباط دو فقه شیعه و زیدی
بنابر گزارش باشگاه خبرنگارن همچنین، مرتضی بن‌زید المحطوری رئیس موسسه فرهنگی بدر یمن و از علمای برجسته فقه زیدی در مراسم افتتاح کرسی فقه زیدی در دانشگاه مذاهب اسلامی اظهار داشت: افتتاح فقه زیدی در ایران بیش از یک ربع قرن پیش توسط استاد واعظی مطرح شده بود.

این عالم برجسته فقه زیدی ادامه داد: آنچه در اسلام اهمیت دارد اصل مسلمان بودن است و اینکه امام حاکم کیست مهم نیست و اینکه امام چه کسی باشد نباید باعث تفرقه گردد و بنیانگذار انقلاب اسلامی ایران در این راه تلاش زیادی کرده است.

وی ضمن تبریک دهه فجر اظهار داشت: پیروزی انقلاب یمن بسیار حرکت میمون و مبارکی بود و گفت وهابیت دیگر در یمن حرفی برای زدن نخواهد داشت.

المحطوری تصریح کرد: برخود لازم می‌دانم به این نکته اشاره کنم که مذهب زیدی مذهب شیعه است و مبتنی بر مدرسه اهل بیت بوده و از مریخ نیامده است.

این عالم برجسته زیدی افزود: امام زید فرزند امام سجاد(ع) بودند و میراثدار این امام همام هستند و ایشان امام زید را مورد آموزش قرار داده‌اند. همچنین امام محمدباقر(ع) شخصا به امام زید تدریس و وی را تربیت کرده‌اند.

وی ادامه داد: دو فقه شیعه و فقه زیدی دو بال برای یک جسم هستند. 1شما هیچ کدام از کتاب‌های بزرگ فقه زیدی را نمی‌بینید که از اهل بیت(ع) و به ویژه امام محمدباقر(ع) نشأت نگرفته باشند.

این عالم برجسته زیدی در پایان خاطر نشان کرد: روابط ایران و یمن بسیار قدیمی است و در تاریخ دو کشور ریشه دارد و افتتاح کرسی فقه زیدی در دانشگاه مذاهب اسلامی حرکت بسیار میمون و مبارکی است.

نظر شما